Pożółkłe przezroczyste etui nie jest ani brudne, ani wadliwe – po prostu się starzeje. Większość przezroczystych etui wykonuje się z TPU, miękkiego poliuretanu, a znaczna część tych materiałów reaguje na światło ultrafioletowe, tworząc barwne związki. Żółty nalot pojawia się wtedy stopniowo, a tym szybciej, im częściej telefon leży na słońcu. Wyjaśniamy, co dzieje się w materiale, co można zrobić, by spowolnić ten proces, i dlaczego nieprzezroczyste etui, takie jak karbonowe etui na iPhone’a, rozwiązuje ten problem inaczej.
W skrócie
- Żółknięcie wynika głównie z promieniowania UV, które chemicznie zmienia tzw. „aromatyczne” TPU.
- Dodatki chroniące przed UV spowalniają ten proces, ale go nie zatrzymują: zmiana zachodzi w samym materiale, więc czyszczenie jej nie usunie.
- Na nieprzezroczystym, ciemnym etui to starzenie się nie jest widoczne – i na tym polega prawdziwa różnica w stosunku do etui przezroczystego.
Z czego jest wykonane przezroczyste etui?
Zdecydowana większość miękkich przezroczystych etui powstaje z poliuretanu termoplastycznego, w skrócie TPU. Materiał ten jest lubiany z dobrych powodów: jest elastyczny, amortyzuje drobne codzienne uderzenia, łatwo się go formuje i pozwala zobaczyć kolor telefonu. Niektóre sztywne przezroczyste etui wykorzystują też inne tworzywa albo łączą sztywny tył z ramką z TPU.
Aby zrozumieć, dlaczego takie etui zmieniają kolor, warto wiedzieć, że istnieją dwie główne grupy TPU: TPU aromatyczne, najbardziej rozpowszechnione, oraz TPU alifatyczne. Różnica w ich budowie chemicznej wyjaśnia niemal całe zjawisko żółknięcia. Porównanie TPU z innymi materiałami etui (silikonem, skórą, karbonem) znajdzie się w naszym zestawieniu silikon, skóra, plastik czy karbon.
Dlaczego TPU z czasem żółknie?
Głównym winowajcą jest światło ultrafioletowe. Covestro, jeden z wiodących producentów TPU, jasno wyjaśnia to w swojej dokumentacji technicznej: aromatyczne poliuretany termoplastyczne żółkną pod wpływem UV, ponieważ w materiale powstają związki ze sprzężonymi wiązaniami podwójnymi, które działają jak barwniki (Covestro, właściwości optyczne TPU).
Innymi słowy, etui nie brudzi się na powierzchni – zmienia się jego struktura. Ten sam producent zaznacza, że dodanie stabilizatorów UV do aromatycznych TPU jedynie opóźnia żółknięcie, ale mu nie zapobiega. Właśnie dlatego opracowano TPU alifatyczne: według Covestro nie wykazują one tego efektu.
Dlaczego moje etui pożółkło szybciej niż etui kogoś bliskiego?
Dwa przezroczyste etui mogą starzeć się w bardzo różnym tempie. Duże znaczenie mają skład TPU, ilość dodatków chroniących przed UV i faktyczna ekspozycja na słońce. Telefon, który codziennie leży na biurku przy oknie, na stoliku na tarasie albo na desce rozdzielczej, otrzyma znacznie więcej promieniowania UV niż telefon noszony w kieszeni.
Czy pożółkłe etui można z powrotem wybielić?
Raczej nie. Część nalotu mogą stanowić zabrudzenia wniknięte w narożniki – te usuwa się miękką, lekko wilgotną ściereczką i odrobiną delikatnego mydła. Żółty odcień spowodowany przez UV znajduje się jednak w samym materiale i żadne czyszczenie go nie usunie.
Warto zachować ostrożność wobec internetowych porad opartych na agresywnych lub ściernych środkach. Mogą one zmatowić lub uszkodzić powierzchnię, nie rozwiązując samego problemu. Narażają też telefon na kontakt ze środkami, które nie powinny znaleźć się w pobliżu jego otworów. Gdy etui jest już zbyt żółte, jedynym naprawdę skutecznym rozwiązaniem pozostaje jego wymiana.
Jak spowolnić żółknięcie przezroczystego etui?
W przypadku aromatycznego TPU żółknięcie jest nieuniknione, ale kilka prostych nawyków je opóźnia:
- Należy ograniczać bezpośrednie słońce. To najważniejszy czynnik. Dobra wiadomość: taką samą radę Apple daje w odniesieniu do samego telefonu, zalecając unikanie długotrwałego wystawiania na bezpośrednie działanie promieni słonecznych i niepozostawianie urządzenia w zaparkowanym samochodzie (Apple, temperatury pracy).
- Warto regularnie czyścić etui miękką ściereczką i wodą z mydłem, aby brud nie pogłębiał żółtego nalotu.
- Od czasu do czasu warto zdjąć etui, aby oczyścić jego wnętrze i tył telefonu.
- Dobrze jest wybrać etui z TPU zabezpieczonym przed UV, pamiętając, że spowalnia to proces, ale go nie zatrzymuje.
Czy karbonowe etui żółknie?
Bądźmy szczerzy: żaden materiał nie jest wieczny. Karbonowe etui łączy włókna węglowe z żywicą, a ta żywica, jak większość polimerów, również starzeje się pod wpływem światła. Nie obiecujemy więc, że pozostanie niezmienione na zawsze.
Różnica wynika z samej natury materiału. Włókno węglowe jest czarne i nieprzezroczyste: przez etui FIBRE czy FORGE telefonu nie widać, a niewielka zmiana odcienia żywicy nie ma nic wspólnego z żółtym nalotem, który ogarnia przezroczysty plastik. Splot lub marmurkowy wzór pozostają znakiem rozpoznawczym etui, niezależnie od przezroczystości. Jak odróżnić prawdziwą płytę karbonową od zwykłego nadruku, wyjaśnia nasz poradnik prawdziwe włókno węglowe czy imitacja.
Rada Fibernium: dla osób, które lubią widzieć kolor swojego iPhone’a, przezroczyste etui nadal jest dobrą opcją, ale trzeba liczyć się z jego wymianą, gdy pożółknie. Jeśli szuka się etui, które zachowa swój wygląd bez względu na przezroczystość, lepiej sprawdzi się etui nieprzezroczyste, a proste czyszczenie wystarczy, by utrzymać je w dobrym stanie.
Jakie etui wybrać, by nie widzieć żółknięcia?
Wszystko zależy od oczekiwań wobec etui. Jeśli zależy nam na pokazaniu koloru telefonu, przezroczyste etui z alifatycznego TPU lub TPU zabezpieczonego przed UV będzie starzeć się wolniej niż etui ze standardowego TPU. Jeśli ważniejszy jest trwały wygląd, lepiej postawić na materiał nieprzezroczysty. Nasze etui z prawdziwego karbonu są kompatybilne z MagSafe i ładowaniem bezprzewodowym, a podniesione krawędzie chronią ekran i moduł aparatu:
- Wszystkie karbonowe etui na iPhone’a
- Etui na iPhone’a FIBRE z tkanego włókna węglowego
- Etui na iPhone’a FORGE z karbonu kutego
- Kolorowe etui karbonowe
Aby karbonowe etui przez wiele miesięcy wyglądało schludnie, warto skorzystać z naszego poradnika o czyszczeniu i pielęgnacji karbonowego etui: od czasu do czasu wystarczy kilka minut.
Najczęściej zadawane pytania
Czy żółknięcie przezroczystego etui szkodzi telefonowi?
Nie. Żółknięcie to zmiana koloru materiału etui: nie ma wpływu na telefon. To przede wszystkim kwestia estetyki.
Czy przezroczyste etui „odporne na żółknięcie” nigdy nie żółknie?
Etui zabezpieczone przed UV żółknie wolniej, jednak producent TPU Covestro podaje, że stabilizatory UV opóźniają żółknięcie aromatycznych TPU, ale mu nie zapobiegają. Jedynie TPU alifatyczne są przedstawiane jako wolne od tego efektu.
Czy soda oczyszczona lub wybielacz mogą wybielić pożółkłe etui?
Odradzamy to. Te środki mogą uszkodzić powierzchnię i nie usuwają przyczyny, ponieważ przebarwienie znajduje się w samym materiale. Delikatne czyszczenie usuwa brud, a nie żółty odcień.
Czy karbonowe etui może zmienić kolor?
Jego żywica z czasem się starzeje, jak większość polimerów. Włókno węglowe jest jednak czarne i nieprzezroczyste, więc nie pojawi się na nim żółty nalot typowy dla przezroczystego etui.